Wet loontransparantie: van verplichting naar een slim loonbeleid

Vanaf juni 2026 gelden in België nieuwe regels rond loontransparantie. Werkgevers moeten open zijn over de lonen binnen hun organisatie. Maar wat betekent het concreet voor Belgische bedrijven? AFAS België organiseerde een directiedialoog. Tijdens deze sessie spraken HR-directeurs over hun aanpak, twijfels en kansen. In deze blog lees je wat de wet precies inhoudt, welke uitdagingen er leven en hoe onze software helpt om je organisatie hierop voor te bereiden.

 

Wat is de wet loontransparantie?

De Europese wet over loontransparantie is een nieuwe richtlijn die organisaties verplicht om open te communiceren over hun verloningsbeleid. Het belangrijkste doel van deze wet is het garanderen van gelijke beloning voor gelijkwaardig werk tussen mannen en vrouwen. De wet versterkt de positie van zowel medewerkers als sollicitanten. Zij krijgen hiermee het recht op duidelijke informatie over lonen.

De 3 belangrijkste pijlers van de wet loontransparantie

De nieuwe wetgeving rust op 3 grote verplichtingen voor werkgevers:

Transparantie bij werving

Werkgevers moeten vooraf informatie over het loon delen met sollicitanten. Dat kan bijvoorbeeld direct in de vacaturetekst of vóór het eerste gesprek. Daarnaast mag je niet meer vragen naar het loonverleden van een kandidaat.

Recht op informatie

Elke medewerker krijgt het recht om de gemiddelde loonniveaus op te vragen van collega's die hetzelfde of gelijkwaardig werk doen. Dat geldt ook voor uitzendkrachten.

Rapportageverplichting loonkloof

Organisaties moeten periodiek rapporteren over loonverschillen. Is er sprake van een overklaard verschil van 5% of meer? Dan ben je verplicht om dat binnen de zes maanden aan te pakken of een formele beloningsevaluatie op te starten.

Wat leeft er bij organisaties? (inzichten uit de praktijk)

Tijdens de directiedialoog bleek dat veel HR-directeurs met dezelfde vragen zitten. Elke organisatie bevindt zich in een andere fase van maturiteit met zelfbeoordelingen die variëren van een 2 tot een 8 op 10. De belangrijkste conclusies uit het gesprek waren:

  • Angst voor een cultuurshock: veel managers maken zich zorgen over de impact van het recht op informatie. Men vreest dat medewerkers lonen gaan vergelijken zonder de nodige nuances (zoals prestaties of ervaring) te begrijpen. Dat kan voor onrust zorgen.
  • Complexiteit door overnames: snelgroeiende familiebedrijven hebben vaak te maken met verouderde functiehuizen of overgenomen entiteiten met afwijkende loonvoorwaarden. Dat maakt het opzetten van gestandaardiseerde loonranges extra moeilijk.
  • Stilte bij sociaal secretariaten: deelnemers gaven aan dat sociaal secretariaten momenteel vooral standaard loonkloofrapporten aanleveren. Er is een gebrek aan actieve en strategische begeleiding om de data intern juist te structureren.

De volgende stap: word je een betere rups of een vlinder?

Bedrijven staan nu voor een strategische keuze. Je kan ervoor kiezen om puur te focussen op minimale compliance om boetes te vermijden (de 'betere rups'). Maar je kan deze wet ook aangrijpen als een kans om je Employee Value Proposition (EVP) te versterken (de 'vlinder'). Door een transparant en eerlijk loonbeleid te voeren, trek je makkelijker talent aan en behoud je gemotiveerde medewerkers. Het advies van de experten aan tafel? Hou het simpel. Werk met eenvoudige categorieën en duidelijke en legitieme parameters.

Het goede voorbeeld: hoe doet AFAS dit zelf?

AFAS gelooft in proactieve openheid en gebruikt haar eigen loonbeleid graag als blauwdruk:

  • Slechts 4 heldere categorieën: in plaats van een onoverzichtelijk functiehuis, hanteren we 4 duidelijke categorieën (Starter, Basis, Senior en Manager).
  • 3 vaste loondoelen: elke functie heeft een startloon, een 5-jaarsdoel (met een sterke initiële groei) en een afvlakdoel voor de jaren erna.
  • Volledig openbaar: AFAS publiceert alle doelsalarissen proactief op het interne platform voor alle medewerkers, inclusief een duidelijke video. Hierdoor weet iedereen waar hij of zij aan toe is.

Zo helpt AFAS je met loontransparantie

Loontransparantie vraagt om inzicht, duidelijke processen en betrouwbare data. Juist daar kan software veel verschil maken.

AFAS ondersteunt je volledig bij de stappen die nodig zijn om aan de wet loontransparantie te voldoen. In de vacaturefunctionaliteit kun je loonindicaties en loonschalen tonen zodat je sollicitanten vooraf duidelijk informeert over beloning. Ook het proces rondom het recht op informatie wordt binnen AFAS ondersteund. Zo kan je medewerkers en uitzendkrachten op een gestructureerde en zorgvuldige manier inzicht geven in beloningsbeleid, loonontwikkeling en gemiddelde beloning binnen gelijkwaardige functies.

Voor de rapportage biedt AFAS ook ondersteuning. In de software van AFAS wordt een veld beschikbaar voor arbeidscategorieën bij de functie op werkgeversniveau. Zo kun je medewerkers goed indelen voor de verplichte rapportage.

Aan de slag: bereid je organisatie voor

Wachten is geen optie. Een eerlijk functiehuis en duidelijke loonschalen succesvol inrichten, kost namelijk tijd. Door je data te structureren in de software van AFAS bouw je aan een gezonde, open en aantrekkelijke bedrijfscultuur.

FAQ

1- Wat is het doel van de nieuwe wet loontransparantie?

Het belangrijkste doel van de Europese wet is om te zorgen voor gelijke beloning voor gelijkwaardig werk. De wet wil de loonkloof tussen mannen en vrouwen verkleinen. Bedrijven worden verplicht om open te zijn over hun loonbeleid. Daardoor kunnen medewerkers en sollicitanten controleren of zij eerlijk worden betaald.

2- Ben ik verplicht om het exacte loon in een vacature te zetten?

Nee, je hoeft niet meteen een exact bedrag te noemen. Je moet sollicitanten wel vooraf duidelijke informatie geven. Dat kan een loonindicatie of loonschaal zijn. Je kan deze informatie in de vacaturetekst zetten of delen voor het eerste sollicitatiegesprek. Met de software van AFAS kan je een salarisindicatie op functieniveau vastleggen zodat die automatisch in je vacatures verschijnt. Bovendien mag je tijdens de sollicitatie niet meer vragen naar het huidige loon van de kandidaat.

3- Hoe helpt AFAS bij het recht op informatie van medewerkers?

Medewerkers hebben het recht om te vragen naar het gemiddelde loon van collega's in een vergelijkbare functie. AFAS bouwt slimme functies in de software om dit proces automatisch te regelen.

Wil jij ook slimmer werken?

Download de brochure voor meer informatie of bel ons op 015 28 19 10